أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
1010
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
مىگويند كه ينبوت - « غاف » 4 است ؛ اين درختى بزرگ است و با اراك در شنها مىرويد ، برگهايش ريزتر از برگهاى سيب ، اما ظاهرش همان است ، ميوههاى بسيار شيرين دارد كه در پوستهاى همانند نيام باقلى 5 قرار دارند ، چوبش سفيد است . ميوهاش « حنبل » 6 ناميده مىشود ، در آن دانهاى وجود دارد . هنگامى كه خشك مىشود ، پوستهاش را دور مىاندازند و از آنها چيزى شبيه آرد كنار تهيه مىكنند . آن شكم را مىبندد ، اما 7 شيرينىاش كمتر است 8 . ( 1 ) . Ceratonia siliqua L . يا Anagyris foetida L . ؛ ابن سينا ، 335 ؛ ميمون ، 180 ؛ عيسى ، 1410 و 4523 ؛ II , Low ، 418 . اين عنوان در نسخههاى الف و پ پس از سخنان پايانى نسخهبردار كه نسخهبردارى را در 24 ربيع الاول سال 468 هجرى ( 8 / 11 / 1075 ميلادى ) به پايان رسانيده نوشته شده است و با اين سخنان آغاز مىشود : « اين ، مثل اينكه خط امام محمد بن الزكى بوده است » . از آنجا كه در پايان شمارهء 1114 شعرى آورده شده كه در آن از يعضيد و ينبوت نام برده مىشود و به ويژه قيد شده كه مؤلف شعر ، اين دو را در يك بيت گرد آورده است ، بر آن شديم تا اين دو عنوان را در كنار هم جاى دهيم ؛ در نسخهء فارسى نيز همينگونه عمل شده است . ( 2 ) . الخرنوب - نام ديگر « ينبوت » ، نك . شمارهء 387 . ( 3 ) . زنكورج ، قس . شمارهء 387 ، يادداشت 6 . ( 4 ) . نسخههاى الف و پ : الفاف ، بايد خواند الغاف ، قس . ابو حنيفه ، 283 ؛ Lane ، 2318 ، نسخهء فارسى : غافت . ( 5 ) . نسخهء الف : كغور الباقلى ( ؟ ) ، ابو حنيفه ، 283 : كقرون الباقلى . ( 6 ) . الحنبل ، قس . لسان العرب ، XI ، 182 . ( 7 ) . نسخههاى الف و پ : الالفه ، بايد خواند إلّا أنه ، قس . لسان العرب ، XI ، 183 ؛ ابو حنيفه ، 283 . ( 8 ) . در پى آن ، جملهاى مربوط به شمارهء 1114 ، نك . همانجا ، يادداشت 3 . 1116 . ينتون 1 جالينوس : اين « سداب كوهى » و صمغاش - تفسيا 3 است . ( 1 ) . Thapsia garganica L . ؛ سراپيون ، 492 ؛ ابن سينا ، 334 ؛ ميمون ، 380 ؛ عيسى ، 1803 ؛ III , Low ، 474 . اين عنوان در نسخهء فارسى با شمارهء 1115 يكى شده است و اينگونه آغاز مىشود : ابو ريحان از جالينوس حكايت كند . ( 2 ) . السذاب الجبلى . ( 3 ) . التفسيا ، نك . شمارهء 201 . در پى آن : ينعون ، كه به نظر مىرسد در اينجا تصحيف « ينتون » باشد .